TYPOGRAFIA | PODSTAWY

Pisanki - namiętność przekazu

Większość krojów pisma, bez względu na precyzję i piękno wykonania, w żadnym stopniu nie oddaje niuansów zabarwienia emocjonalnego przekazywanych treści. Tak więc w odróżnieniu od antykw, odręczne kroje pism wnoszą do przekazu pisanego element uczuciowy. Pisanki są przepojone emocjami, liryzmem czy wręcz namiętnością. Słowa złożone takim krojem pisma mogą mieć dużo większy wpływ niż mogłaby osiągnąć ich "normalna" reprezentacja znaków.

W zależności od potrzeb pisanki mogą być eleganckie i oficjalne jak też spontaniczne i figlarne. Może wydawać się że zostały narysowane za pomocą gęsiego pióra, pędzlem, kredką czy flamastrem. Mogą być określane jako "luzackie" lub "sztywne".

W obecnych czasach pisanki są dość popularne. Oto powody dla których są one wybierane przez projektantów:

• Kontrast Pisanki wyróźniają się z szrości tekstu.
• Różnorodność Duży wybór pisanek sprawia, że zawsze można dobrać ciekawy wzór kroju pisma odpowiedni do prawie każdego dzieła.
• Siła oddziaływania Natychmiastowość oddziaływania.
  Przekaz mówi "To jest ważne - spójrz na mnie"

Wykorzystywanie odręcznych krojów pism
Najważniejszą wsazówką pomocną przy projektowaniu dokumentu z użyciem pisanki jest stwierdzenie: im mniej tym lepiej. Pomimo faktu, że pisanki są w modzie i stosując je jest łatwo zwrócić na siebie uwagę należy mieć się na baczności, gdyż łatwo jest przekroczyć granicę dobrego smaku typograficznego. Ponieważ pisanki są bardzo charakterystyczne oraz starają się wywoływać uczucia mało "biurowe", znajdują więc małe zastosowanie w otoczeniu handlowo-biznesowym. Użycie pisanki w dokumencie służbowym można porównać do noszenia fraku podczas pracy fizycznej - wygląda ładnie lecz jest nie na miejscu.

Oto więc parę wskazówej jak i gdzie stosować pisanki:

Czytelność Zastosowanie jakiejkolwiek pisanki spowoduje, że dokumet będzie trudniej czytelny niż podobny złożony antykwą jedno- czy dwuelementową. Oko czytelnika nie jest przyzwyczajone do odbioru pisma odręcznego w takim samym stopniu jak do tekstu drukowanego. Ten fakt spowoduje zmniejszenie szybkości czytania, rozumienia oraz zapamiętywania przekazywanych treści.

Należy też pamiętać, że bloki tekstu złożone pisanką nie zachęcają do czytania.
Duże powierzchnie tekstu złożone pismem odręcznym stwarzają wrażenie nieładu i działają odpychająco na potencjalnego czytelnika. Jeśli niezbędne jest stworzenia bloku tekstu
z użyciem pisanki nie należy go w takim przypadku justować (wyrównywać do obu marginesów na raz). Spowoduje to zatracenia naturalnego, płynnego przechodzenia i łączenia się liter. Należy też dodać trochę więcej światła w odstępach między wierszami aby ułatwić czytanie.

Nigdy nie składaj tekstu kapitalikami Kapitaliki (wielkie litery) w pisankach są stworzone tak aby były po nich występowały tylko litery tekstowe (małe) lub kropka. Teksty złożone pisanką i kapitalikami wyglądają brzydko, są wyjątkowo trudne lub nawet niemożliwe do przeczytania.
Zasada jest więc prosta: nidgy nie stosuj samych kapitalików!

Większe = lepsze Teksty z zastosowaniem pisanek powinny być składane większym stopniem pisma. Ich 'x-heigh' (wysokość liery tekstowej 'x' czyli odległość między linią bazową
i środkową linia pisma) jest najszęściej mała, co oznacza, że większość pisanek staje się trudna do czytania poniżej wielkości 14 lub 18 punktów.

Jadna na raz Nigdy nie należy stosować więcej niż jednej pisanki w dokumencie.
Z pewnością "zderzą" się ze sobą i spowodują zamieszanie i wrażenie bałaganu dla odbiorcy.

Rodzaje pisanek
Ponieważ istnieje bardzo dużo różnych pisanek niemożliwością jest odnoszenie się do nich bez dalszej klasyfikacji. Na szczęście większość z nich można podzielić na następujące kategorie:

Pisanki kaligraficzne Jak sama nazwa wskazuje, pisanki kaligraficzne pochodzą w prostej linii od pisma kaligraficznego i często przypominają liternictwo powstające przy użyciu odpowiednio, płasko, wyprofilowanego pisaka. Najleprzym przykładem takiego stylu są kroje: Alexa, Ophelia Italic i Saltino. Kroje te tworzą odczucie przekazu bezpośredniego i kameralnego. Pisanki niedbałe Pisanki niedbałe stwarzają wrażenie przekazu nieformalego, jakby były szybko napisane flamastrem lub pędzlem. Za przykład mogą służyć: Brush Script, ITC Clover i Freestyle Script. Styl ten jest zbyt "nieoficjalny" aby mógł być stosowany w korespondencji biurowej.

Pisanki gotyckie Pisanki gotyckie powstały w oparciu o wzorce średniowiecznego pisma manuskryptowego. W obecych czasach nie mają one dużego zastosowania w korespondencji biurowej, poza tym ze wszystkich pisanek są one najtrudniejsze do czytania dla obecnego odiorcy. Jeżeli więc nie starasz się upodobnić tekstu do druków XIV lub XV wiecznych, trzymaj się od nich z daleka. Przykładami takich krojów są: Agincourt, Goudy Text i Lombardic Caps.

Pisanki angielskie
Ten typ pisma kaligraficznego pochodzi z XVIII wieku od oficjalnego pisma odręcznego. Wiele liter posiadało więc połączenia z znakami sąsiadującymi. Takie kroje pisma należą do arystokracji pisanek. Eleganckie w formie, czasem wyrafinowane i finezyjne mogą wydawać się troszkę staroświeckie. Mogą być stosowane wszędzie tam, gdzie się chce osiągnąć wykwintny ton dzieła; na przykład w oficjalnych zaproszeniach, nagłówkach ważnych raportów i tym podobnych. Dobrym przykładem tego stylu są: ITC Edwardian Script, Helinda Rook oraz
Snell Roundhand.

Najlepsze z wielu Jeden czy dwa kroje naśladujące opismo odręczne mogą stanowić cenne uzupełnienie Twojego zbioru typograficznego. Wybierz te, które możesz użyć w dokumentach tworzonych najczęściej. Obok zaprezentowano pół tuzina różnych projektów pisanek. Bądź kreatywny! Felt Tip Roman Mistral ITC Redonda Swank Texas Hero Young Baroque

Źródło: AGFA | Monotype.

[EOT]