|
Wszyscy widzieliśmy artykuły i ogłoszenia w gazetach, książkach
i magazynach gdzie używa się justowania wierszy, to znaczy litery ustawia się tak aby tekst
był wyrównany nie tylko z lewej strony (lewy margines) ale i z prawej (prawy margines).
Prawidłowo wyjustowany tekst daje wrażenie harmonii i porządku. Z drugiej strony niestarannie
wykonane justowanie może sprawić, że tekst będzie zniekształcony i trudny do przeczytania.
Prawidłowe justowanie jest pewnym rodzajem sztuki do opanowania, ale warto posiąść tę umiejętność
gdy naszym celem jest wysokiej jakości, profesjonalnie wyglądająca typografia.
Justowanie polega na zwiększaniu odstępów między wyrazami
i literami tak aby krótsze wiersze wypełniły całą linijkę lub odwrotnie, przy dłuższych wierszach,
polega na zmniejszaniu tych odstępów aby zmieścić się w zadanej szerokości.
Część komputerowych programów kompozycji stron ma ustawienia,
które umożliwiają przeskalowanie w poziomie liter.
Tej techniki nie wolno wykorzystywać do justowania - to jedna
z głównych zasad typografii.
Zbyt duże dodatkowe odstępy (światło) mogą tworzyć luki między wyrazami lub kaskady pustych
miejsc opadające w dół tekstu. Natomiast zbytnia kompresja powoduje, że litery są nazbyt stłoczone,
zwłaszcza w porównaniu z przyległymi normalnie spacjowanymi wierszami tekstu. Wszystkie te
mankamenty mogą w poważny sposób zaszkodzić kolorystyce, teksturze i czytelności dokumentu.
Przy takiej liczbie potencjalnych pułapek przezorny projektant powinien wystrzegać się
formatowania z wyrównywaniem tekstu do obu marginesów chyba, że jest to nieodzowne.
A i wtedy trzeba dysponować czasem i możliwościami aby ręcznie dopracować szczegóły.
Poniżej przedstawione są pewne wskazówki, których przestrzeganie przyczyni się do osiągnięcia
gładkiego i czytelnego wyrównywania.
- Im więcej słów mieści się w jednym wierszu tym jest mniej kłopotów. Można to osiągnąć
zwiększając długość linii albo zmniejszając (nawet o ułamek) rozmiar czcionki.
- Jeśli to konieczne, można spróbować przeredagować sam tekst aby naprawić wiersze,
które są zbyt puste lub zbyt ściśnięte. Należy zredukować liczbę wierszy z przenoszonymi
wyrazami szczególnie jeśli jest ich więcej niż dwa po kolei. Często jest możliwe zastąpienie
krótkich słów dłuższymi lub skrócenie rozwlekłych zdań.
- Trzeba szczególnie dokładnie zrozumieć i opanować parametry oprogramowania związane
z przenoszeniem wyrazów i justowaniem. Zwykle daje się ustalać długość odstępu międzyliterowego
i międzywyrazowego, a także preferencje dotyczące przenoszenia wyrazów.
|
Wyrównywanie bez dopracowania szczegółów może spowodować powstanie luk między wyrazami,
mocno spacjowanych liter i kaskady świateł, co widać na powyższym przykładzie zaczerpniętym
z "Opowieści o dwóch miastach:" Charlsa Dickensa złożonym czcionką Clarendon 15/18.
W powyższym przykładzie większość problemów została rozwiązana przez zmniejszenie rozmiaru
czcionki do 14 punktów i nieznaczne poszerzenie szerokości składu. Niemniej jednak pozostał
problem z trzema przeniesieniami w sąsiednich liniach (przy końcu akapitu) co nadal jest niepożądane.
|